1396/10/22 08:16

انتخاب آگاهانه

انتخاب کاشت مو یک انتخاب همیشگی است. نتایج حاصل از انواع جراحی شامل جراحی کاهش طاسی سر، جابجایی زبانه‌های پوستی، روش‌های قدیمی کاشت مو و تکنیک پیشرفته FUT صرف‌نظر از خوب یا بد بودن نتیجه عمل، مادام‌العمر و دائم خواهند بود. به همین علت باید در مورد کاشت مو با تفکر، منطق و با آگاهی کامل از نقاط ضعف و قوت هر یک از روش‌ها تصمیم گرفت. برعکس آثار مثبت داروهای ضدریزش مو موقت و مصرف مستمر داروهایی که فعلا در دسترس است برای حفظ آثار احتمالی لازم است.
اجازه دهید خلاصه‌ای از نکات مهم فصول گذشته را یادآوری نماییم. اول از همه اهمیت خود مو است. داشتن یا نداشتن مو از لحاظ تاریخی، فرهنگی و فردی اهمیت ویژه‌ای داشت و دارد. نحوه آرایش مو نشانه‌ای از سلیقه، موقعیت اجتماعی و حرفه‌ای افراد است. ریزش مو تاثیر فوق‌العاده‌ای در ظاهر فرد و احساس او درباره خودش دارد. گرچه برخی از مردم بها دادن به مو را بیانگر پوچی فرهنگی یا سطحی‌نگری افراد می‌دانند اما هزاران سال است که علاقه به مو، دلمشغولی و وسواس فکر درباره آن وجود داشته است.
اشاره شد که موها به دو شکل رشد می‌کنند: موهای ضخیم و سالم و موهای نرم و ظریف و کرکی. ذکر مراحل رویش مو نیز اهمیت دارد: آناژن (رشد فعال)، کاتاژن (گذرا) و تلوژن (استراحت). اکنون می‌دانیم که موها به صورت گروهی موسوم به واحدهای فولیکولی Follicular Units مشتمل بر یک، دو، سه یا چند تار موی ضخیم به همراه ساختمان‌های حمایتی مربوط رشد می‌کنند. در حال حاضر کاشت واحدهای فولیکولی پیشرفته‌ترین روش کاشت مو محسوب می‌شود.
به خاطر دارید که علت اصلی طاسی در مردان و زنان آلوپسی آنردوژنتیک Androgenetic Alopecia است. در افرادی که استعداد ژنتیکی برای ریزش مو دارند آثار هورمون‌های مردانه بویژه دی هیدروتستوسترون یا دی اچ تی به تدریج به کرکی شدن موهای ضخیم و بروز کم پشتی یا طاسی سر می‌انجامد. موهای کرکی، ظریف، کمرنگ و کوتاه‌ند و قادر به پوشاندن سر و جلوگیری از عبور نور نیستند. (درخشش نور در سطح پوست سر منجر به بروز نمای طاسی می‌شود). ضمنا در روند طاسی مرحله رشد موها رفته‌رفته کوتاه‌تر می‌شود و عاقبت موها برای همیشه از بین می‌روند. در این مرحله مصرف داروهای ضدریزش مو تاثیریدر حفظ موها نخواهد داشت. داروها فقط در کند شدن روند کرکی شدن موها یا جلوگیری کامل از آن سودمندند.
الگوهای تقسیم‌بندی شدت طاسی سر (سیستم نوروود Norwood و لودیگ Ludwig) ابزار سودمندی برای درجه‌بندی وسعت طاسی برای پزشک و بیمار محسوب می‌شوند. سیستم نوروود و لودیگ به ترتیب برای ریزش موی مردانه و زنانه بکار می‌روند. این الگوها صرفا جنبه راهنما دارند و به ما امکان می‌دهند که از زبان مشترکی برای توصیف طرح‌های مختلف طاسی استفاده کنیم. یادآور می‌شود که پیش‌بینی دقیق وضعیت نهایی ریزش مو مشکل و یا غیر ممکن است. بنابراین معمولا در بیماران جوان فرض بر این گذاشته می‌شود که پیشروی الگوی طاسی در نهایت به طاسی کامل یا الگوی VII منجر خواهد شد. این امر به بیماران کمک می‌کند تا اهداف واقع‌گرایانه‌ای از کاشت مو داشته باشند. باید نتیجه کاشت مو به گونه‌ای باشد که در طول زمان و علیرغم ریزش موهای اصلی کماکان طبیعی به نظر برسد. اگر نتیجه عمل از نظر زیبایی شناختی نه تنها در سنین جوانی بلکه در سنین بالا همچنان طبیعی و غیرقابل تشخیص باشد ارزشی واقعی محسوب خواهد شد.
علاوه بر درمان طبی و جراحی از کلاه‌گیس نیز برای پوشاندن طاسی سر استفاده می‌شود. کلاه‌گیس یا سیستم مو تنها انتخاب مناسب برای افراد مبتلا به طاسی وسیع و فاقد بانک موی کافی محسوب می‌شود. سیستم‌های مو با طرح‌های مختلف و با روش‌های گوناگون اتصال به پوست سر، فراوان و ارزان قیمت یا به شکل سفارشی و دست‌ساز با کیفیت بهتر و به قیمت بالا ساخته می‌شوند. برخی از مردم تصور می‌کنند که استفاده از کلاه‌گیس با صرفه‌تر از کاشت موست. اما با دقت بیشتر متوجه می‌شویم که اولا کلاه‌گیس‌ها بتدریج کیفیت خود را از دست می‌دهند و باید هرچند وقت یکبار تعویض شوند ثانیا نگهداری از کلاه‌گیس مستلزم هزینه است و بیماران مجبورند همیشه دو نمونه از کلاه‌گیس را داشته باشند. اگر این هزینه‌ها را در طول زندگی فرد محاسبه کنیم بیشتر از هزینه عمل کاشت مو خواهد بود. ضمنا استفاده از برخی سیستم‌های مو به تشدید ریزش موهای سر منجر می‌شود. این در حالی است که با کاشت مو بیمار برای همیشه صاحب موهای طبیعی می‌شود و چه بسا همان یک جلسه عمل کفایت کند.
داروهای زیادی برای درمان ریزش مو ساخته شده است. متاسفانه هیچیک از این ترکیبات علیرغم تبلیغات فراوان و نشان دادن عکس‌های قبل از مصرف و بعد از مصرف تاثیر جدی در جلوگیری از ریزش مو نداشته است. اصولا درمان‌های غیر دارویی تحت نظارت انجمن دارو و غذای آمریکا FDA نیست و ادعاهای شرکت‌های تولید کننده برمبنای مطالعات علمی کنترل شده قرار ندارد. اما داروها تحت نظارت FDA هستند و لازم است از مراحل مختلف و آزمایش‌های متعدد برای دریافت تاییدیه در خصوص نداشتن عوارض جانبی و موثر بودن عبور کنند. در حال حاضر دو داروی مینوکسیدیل و فیناستراید مورد تایید قرار گرفته‌اند. مصرف این داروها در برخی از بیماران موجب کندی یا توقف نازک شدن موهای ضخیم می‌شود اما سبب رویش مجدد مو در نواحی کاملا طاس نخواهد شد.
در حال حاضر دو داروی مذکور نسبتا کم عارضه‌اند اما ممکن است در آینده مثل هر داروی دیگر عوارض جانبی خود را نشان دهند. یکی از معایب داروها آن است که نتیجه بدست آمده در صورت قطع مصرف دارو ظرف چند ماه از بین می‌رود. ضمنا این داروها در همه بیماران موثر واقع نمی‌شود. همچنین آثار درمانی داروها در فرق سر بیشتر از جلوی سر و خط موی پیشانی است در حالی که نواحی اخیر از لحاظ زیبایی مهم‌تر از فرق سر هستند.
هنر کاشت مو با جراحی در چهل سال گذشته بطور گسترده در آمریکا رواج یافته و البته نوآوری‌های اصلی در این زمینه بیشتر در ده سال گذشته اتفاق افتاده است. در دهه 1990 بسیاری از متخصصین پوست و مو روش‌های قدیمی و پرعارضه مانند کشیدن پوست سر، جابجایی زبانه‌های پوستی و جراحی کاهش طاسی سر را کنار گذاشتند. در همان زمان پزشکان نامدار به معرفی تکنیک FUT به عنوان پیشرفته‌ترین روش کاشت مو پرداختند. در تکنیک FUT یک نوار پوستی واحد از پشت سر برداشته و گرافت‌ها با کمک استریومیکروسکوپ آماده می‌شوند. غالبا در جلسات بزرگ FUT بیش از 1000 گرافت کاشته می‌شود. تمایل به حفظ موهای ارزشمند ناحیه دهنده برای اعمال احتمالی در آینده منجر به توجه خاص به این ناحیه شده است. ضمنا تکنیک‌های جدید منجر به کاهش آسیب‌دیدگی ناحیه گیرنده و بهبود سریع‌تر و غیرقابل تشخیص بودن محل عمل شده است.
درباره اهمیت نواحی مختلف سر در نتیجه کاشت مو به تفصیل صحبت کرده‌ایم. خط مو و موهای جلوی سر به سبب نقشی که در بازسازی چهارچوب چهره دارد از لحاظ زیبایی شناختی از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردار است. از این نظر اهمیت فرق سر نسبتا کمتر است. ضمنا کاشت مو در فرق سر می‌تواند بخش اعظم موهای ناحیه دهنده را صرف خود کند. در این جا لازم است مجددا بر اهمیت برنامه‌ریزی بلند مدت در کاشت مو تاکید شود. تراکم مو، مشخصات فیزیکی مو (رنگ، صاف یا مجعد بودن و قطر مو)، سن بیمار، وسعت و شکل طاسی، سابقه عمل قبلی، احتمال ریزش موی ناشی از شوک عمل (تلوژن افلوویوم) و بودجه بیمار همگی در نتیجه نهایی کاشت مو دخالت دارند.
مطلب دیگری که اغلب نادیده گرفته می‌شود امکان کاشت مو در خانم‌هاست. گرچه بخشی از جمعیت کم مو طاس، زنان هستند اما تعداد اندکی از عمل‌ها در طی سال مربوط به خانم‌هاست. یک علت آن است که معمولا خانم‌ها اطلاع ندارند که می‌توانند کاندیدای مناسبی برای کاشت مو باشند. ضمنا تشخیص ریزش موی سر خانم‌ها غالبا پیچیده‌تر از مردان بوده و لازم است بیماری‌های مختلفی مد نظر پزشک باشد. متاسفانه ریزش مو در زنان از نظر روانی تاثیر مخرب‌تری نسبت به مردان دارد.
مطلب مهم دیگر تصمیم‌گیری درباره انجام جلسه دوم کاشت مو است. معمولا جلسه دوم کاشت مو برای اصلاح خط مو یا پایین آوردن محل آن و یا افزایش پرپشتی و تراکم موهاست. ناحیه فرق سر نیز در این جلسه مد نظر قرار می‌گیرد. پدیده‌ای که اغلب قابل پیش‌بینی نیست سرعت پیشروی ریزش موی بیماران است این امر می‌تواند بسرعت اتفاق بیافتد و یا بکندی و در خلال چندین سال پیشرفت کند.
در انتخاب جراح اولویت با کسی است که برای بیماران خود برنامه‌ریزی بلند مدت داشته باشد. در کاشت مو مهارت جراح شرط لازم است اما کافی نیست. جراح باید از مهارت‌های زیبایی شناختی و اخلاقی نیز برخوردار باشد تا بتواند به بیمار در تصمیم‌گیری متعادل و واقع‌گرایانه کمک کند و نتیجه مناسب حاصل شود. در انتخاب جراح به نکات زیر دقت کنید: آیا او شما را در جریان نتایج زیبایی شناختی جلسات برنامه‌ریزی شده کاشت مو قرار می‌دهد؟ آیا او فقط نگران نتیجه فوری عمل است یا به فکر وضعیت موهای کاشته شده درآینده نیز هست؟ آیا او درباره مشخصات فیزیکی موهای شما، تراکم مو، الگوی طاسی و یا مسائل دیگر مطلبی به شما گفته است که شما دوست نداشته‌اید بشنوید؟ آیا او در مواردی که واقعا به نفع شماست شهامت داشته تا جراحی را به تعویق بیاندازد و یا از انجام آن خودداری کند؟
پاسخ سوالات فوق تا حدودی خصوصیات اخلاقی، هنری و تکنیکی جراح را برای بیمار روشن خواهد ساخت اما تصمیم‌گیری در خصوص انتخاب جراح همیشه به این آسانی نیست. سوالات فوق را در ذهن داشته باشید ولی بیاموزید به احساس درونی خود نیز اعتماد کنید. به انگیزه وشخصیت پزشک احترام بگذارید و اجازه دهید او با شما مشاوره نماید. او به شما کمک خواهد کرد تا به یک نتیجه‌گیری منطقی برسید. با شکل‌گیری تدریجی حس اعتماد به پزشک، اضطراب شما درباره جراحی کمتر می‌شود و اعتمادبه‌نفس شما بهبود خواهد یافت. سعی کنید در این مسیر با خوش‌بینی و اشتیاق قدم بردارید. در حقیقت تجربه کاشت مو می‌تواند بزرگ‌ترین قدمی باشد که شما در مسیر بهبود ظاهر و ارتقای سلامت روانی خود برداشته‌اید. پس با اطمینان قدم بردارید و از نتیجه تصمیم خود لذت ببرید.
منابع :کلینیک پیوند مو و ابروی بهبد کرج
کاشت مو و ابرو بهبد کرج